ClaudicatioNet

Wat zijn etalagebenen?

Etalagebenen is de volksterm voor symptomatisch perifeer arterieel vaatlijden, ofwel Claudicatio Intermittens. Hierbij voeren de slagaders in uw benen te weinig zuurstof aan voor de spieren die u gebruikt bij het lopen. Dit komt omdat deze slagaderen vernauwd zijn. Een vernauwing ontstaat door slagaderverkalking. De term etalagebenen is bedacht omdat patiënten zich een houding willen geven als zij noodgedwongen moeten rusten. Zij kijken dan bijvoorbeeld in de etalage van een winkel.

Waar komt de pijn in de benen vandaan?

De beenslagaders vervoeren zuurstofrijk bloed van het hart naar de benen. In de loop van de jaren kan slagaderverkalking (medische term: atherosclerose) vernauwingen of verstoppingen in de slagaders veroorzaken. Uiteindelijk kan er een flinke vernauwing ontstaan; een zogenaamde stenose. Op de plaats van de stenose kan minder bloed passeren. Door de beschadiging van het bloedvat en de trage stroomsnelheid van het bloed kunnen bij zo’n vernauwing gemakkelijk stolsels vormen. Zo’n stolsel kan een bloedvat uiteindelijk geheel afsluiten, dit heet een occlusie. Bij inspanning van de beenspieren (lopen, rennen, traplopen) neemt de vraag naar zuurstofrijk bloed toe. Heeft u vernauwingen in de slagaders? Dan komt er te weinig bloed met zuurstof bij de spieren. Er ontstaat een zuurstoftekort in de spieren. Het zuurstoftekort veroorzaakt de pijn in uw been. Met rust verdwijnt de pijn weer.

Wat is de oorzaak?

Risicofactoren voor vernauwingen in de (been)slagaders zijn:

  • Roken.
  • Hoge bloeddruk.
  • Diabetes mellitus (suikerziekte).
  • Een verhoogd cholesterolgehalte in het bloed.
  • Overgewicht.
  • Weinig lichaamsbeweging.

Ook erfelijke aanleg en leeftijd spelen een rol.

Hoe merkt u dat u slagaderverkalking in de benen heeft?

Pijn bij lopen is de belangrijkste klacht bij een vernauwing van de beenslagaders. Na een eindje lopen krijgt u last van een krampachtige pijn in een been. Verder lopen lijkt niet meer mogelijk. Na een paar minuten rust gaat het over. De pijn zit meestal in de kuit, maar kan ook voorkomen in de bovenbenen of de bilspieren. Dit is afhankelijk van de plaats van de vernauwing. Sommige mensen hebben alleen last na een flink eind lopen. Heeft u ernstige vernauwingen, dan treden de problemen al na enkele tientallen meters op of zelfs al in rust. Pijn in rust treedt vooral op als de bloeddruk in uw been laag is. Dit komt ‘s-nachts in bed voor. In de ergste vorm krijgt u een wond die niet wil genezen. Een deel van een teen of voet kan zelfs afsterven.

Andere tekenen die wijzen op een slechte doorbloeding van de benen zijn:

  • Koude voeten.
  • Verdwijnen van de onderhuidse vetlaag in de benen.
  • Verdwijnen van haargroei op voeten en tenen.
  • Verdikking van de teennagels (kalknagels).
  • Langzamere groei van de nagels.
  • Een verminderd of verdwenen gevoel in de benen.

Krijg ik klachten bij kleine vernauwingen in de bloedvaten?

Nee, u merkt niets van kleine vernauwingen in de bloedvaten. De menselijke slagaders zijn in staat om kleine vernauwingen op te vangen. Patiënten ervaren daarom pas klachten als een vernauwing in een slagader van de benen meer dan 70% bedraagt. Bovendien kunnen er collateralen ontstaan, vooral wanneer de vernauwing geleidelijk ontwikkelt. Collateralen zijn vertakkingen van het afgesloten bloedvat, die normaal gesproken niet groot zijn. Wanneer de slagader vernauwd of afgesloten is, kan een deel van het bloed via deze collateralen vervoerd worden naar de organen die achter het vernauwde vat liggen. Het bloed volgt dan als het ware sluiproutes naar de getroffen organen. Het verwijden van de slagaders en de vorming van collateralen worden compensatoire mechanismen genoemd.

Krijg ik ook klachten in rust?

Wanneer de vernauwing zo ernstig is dat het getroffen bloedvat afgesloten wordt of wanneer er een tweede vernauwing ontwikkelt in dezelfde of opvolgende slagader komt ook bij rust de zuurstofvoorziening van de benen in het gedrang. Men spreekt dan van rustpijn. Vaak treedt rustpijn op bij een liggende houding, bijvoorbeeld bij bedrust. Wanneer deze pijn ‘s-nachts optreedt, spreekt men van nachtpijn. Deze pijn ontstaat omdat tijdens het slapen de bloeddruk daalt. Hierdoor wordt nog minder bloed door het vernauwde bloedvat gepompt waardoor er pijn zal optreden. De pijn zal vooral optreden op de plaatsen die het eerst getroffen zijn door het tekort aan bloed en zuurstof. Dit zijn de tenen en de (voor)voeten. Patiënten met rustpijn zullen wat verlichting vinden door de benen uit bed te laten hangen of door wat rond te lopen. Door de verhoogde activiteit en door de zwaartekracht zal er weer wat meer bloed naar de voeten stromen. Na opnieuw enkele uren nachtrust zal de pijn terugkeren. Wanneer men last heeft van rustpijn en/of nachtpijn, betekent dit dat het getroffen been een ernstig bloed- en zuurstoftekort heeft. Het been kan er bleker uitzien en kouder aanvoelen dan het goede been.

Diagnose en onderzoek bij Perifeer Arterieel Vaatlijden (PAV)

Indien uw klachten passen bij etalagebenen moet er verder onderzoek verricht worden om de aandoening vast te stellen en de ernst hiervan te bepalen. De arts zal bij lichamelijk onderzoek een vergelijking maken tussen het zieke en het gezonde been. Hierbij wordt onder meer gekeken naar kleurverandering en kleurverschil, beharing, nagels en temperatuurverschillen. Ook zal de arts aan de voet controleren of de slagader voelbaar klopt (pulsaties).

Looptherapie, behandeling nummer 1

Met motivatie, wilskracht en doorzettingsvermogen komt u (meters) verder. Looptraining heeft het beste resultaat als u onder begeleiding van een gespecialiseerde oefen- of fysiotherapeut aan de slag gaat. Om de pijnklachten te vermijden, gaan veel mensen op een inefficiënte manier lopen. Dit kost veel extra energie en zuurstof. Bovendien kan een verkeerd looppatroon blessures veroorzaken, waardoor langdurig niet kan worden gelopen. Looptraining onder begeleiding van een oefen- of fysiotherapeut verbetert de looptechniek. Een betere looptechniek zorgt voor een afname van het zuurstofverbruik en draagt daarmee weer bij aan het verminderen van de pijnklachten.

De fysiotherapeut bespreekt uw klachten en met name uw (beperkte) bewegingsmogelijkheden. Ter ondersteuning wordt een aantal vragenlijsten afgenomen. Voor het vaststellen van uw maximale loopafstand en conditie doet u een test op de loopband. Dit onderzoek wordt gedurende de trainingsperiode regelmatig herhaald om het effect van de looptraining te bepalen. Op basis van de resultaten van de looptest en uw klachtenpatroon stelt de therapeut samen met u een persoonlijk trainingsschema op. De eerste weken wordt u intensief begeleid, zo’n 2 tot 3 keer per week. Het trainingsschema bestaat niet alleen uit lopen, maar ook uit fietsen, spierversterkende oefeningen en indien nodig aanpassing van het looppatroon. Daarna wordt de begeleiding langzaam afgebouwd en gaat u zelfstandig trainen. Dit zelfstandig trainen gaat volgens een vooraf opgezet trainingsschema. Voor het behoud van het behaalde resultaat is het uitermate belangrijk om dit trainingsschema dagelijks te onderhouden en een gezonde leefstijl te ontwikkelen.

Fysiotherapie Van Iersel & Zandbergen is aangesloten bij het ClaudicatioNet en gespecialiseerd op het gebied van Claudicatio Intermittens.

Therapeuten

Annemarie Zandbergen

Marloes van Kleijnenbreugel-Kaijen

 

 

van Iersel & Zandbergen van Iersel & Zandbergen
×